Przekształcanie lasów – drzewa na przyszłość

Przegląd: Jak skutecznie przekształcać lasy

• Coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe spowodowane zmianami klimatycznymi wymagają konwersji lasów.
• Lepszy jest zdrowy las mieszany niż starzejące się czyste drzewostany.
• Monitorowanie, sztuczna inteligencja i nowoczesne mapowanie satelitarne to odpowiednie narzędzia ułatwiające podejmowanie decyzji i opracowywanie strategii.
• Jeśli naturalne odmładzanie nie nastąpi samoczynnie, konieczne jest sztuczne odmłodzenie i uzupełnienie zasobów o nowe odporne gościnne gatunki drzew.
• Wydajne i ergonomiczne urządzenia akumulatorowe STIHL bez spalin i z niskim poziomem wibracji wspierają wydajną konwersję lasów.

Przekształcanie lasów i zmiany klimatyczne

Zmiany klimatyczne oznaczają radykalne zmiany w ekosystemie lasu i stanowią ogromne wyzwanie dla leśnictwa. Długie fazy suszy, pożary lasów, burze, silne opady i korniki mogą powodować obumieranie drzew na dużych powierzchniach i wymagają proaktywnej, ekologicznej konwersji lasów za pomocą prostych środków – celem są lasy, które radzą sobie z cieplejszym klimatem i bardziej ekstremalnymi warunkami pogodowymi.

Należy spodziewać się zwiększonego obumierania, zwłaszcza wśród takich gatunków drzew, jak świerk, sosna i buk. Świerk, który ma płytki system korzeniowy, ciężej znosi suszę i nie jest wystarczająco osadzony w ziemi podczas coraz częstszych burz. Pogarsza to trwałą stabilność lasu.

Jednolite lasy stają się coraz bardziej niestabilne i nie zapewniają wystarczającego bezpieczeństwa. Dlatego celem jest często przekształcanie czystych zasobów i przestarzałych lasów do zdrowych lasów mieszanych. Przekształcanie lasu polega na przekształceniu istniejącego, często niestabilnego lasu i przygotowaniu go na przyszłość poprzez sadzenie nowych gatunków drzew.

Wyzwanie polega na tym, że ze względu na obumieranie drzew spowodowane zmianami klimatycznymi średnia liczba gatunków drzew na kilometr kwadratowy może zmniejszyć się nawet od 33 do 49 procent. Oznaczałoby to, że przeciętny wybór europejskich gatunków drzew nadających się do przyszłego zalesiania byłby bardzo ograniczony, co mogłoby doprowadzić do deficytu. Ale co to oznacza dla lasu gotowego na przyszłość?

Cel: zdrowy las mieszany

Szczególnie korzystne są lasy z gatunkami drzew pozytywnie wpływającymi na klimat, które dzięki mieszaniu drzew liściastych i iglastych zapewniają trwałość lasu. Może to pozytywnie wpłynąć na mikroklimat i funkcje gleby. Częściowo gatunki wspierają się wzajemnie podczas wzrostu. Takie korzystne kompozycje uzyskuje się dzięki ukierunkowanym zabiegom pielęgnacyjnym, takim jak sadzenie, uprawa, pielęgnacja młodego drzewostanu i przerzedzanie.

W celu uzyskania zrównoważonego lasu mieszanego wybierane są gatunki drzew, które poradzą sobie zarówno z obecnymi, jak i przyszłymi warunkami klimatycznymi. Obszary klimatyczne, w których panuje oczekiwany klimat, dają możliwość zidentyfikowania odpowiednich gatunków drzew. 

Ekonomiczność w przekształcaniu lasów 

Aby mieć pewność, że drzewa są przyjazne dla klimatu i produktywne pod kątem ekonomicznym, do przekształcania lasów należy wybierać gatunki o wysokiej wydajności, takie jak dąb czerwony, jodła zielona czy akacja. Leśnicy częściowo świadomie decydują się jednak na mniej dochodowe gatunki drzew, ponieważ chcą ograniczyć się do malejącej liczby rodzimych gatunków.

Aby proaktywnie wspierać przekształcanie lasów, przemysł drzewny ściśle współpracuje z placówkami naukowymi i badawczymi. Wykorzystywane są przy tym nowoczesne dane telediagnostyczne, konsekwentny monitoring, sztuczna inteligencja i oceny ekspertów.

W celu wczesnego rozpoznania obszarów krytycznych wykorzystywane jest na przykład mapowanie satelitarne. Pozwala to oznaczać, które drzewa są zdrowe i gdzie leży martwe drewno.

Pracownicy firmy Wald Plus GmbH z Salem w Badenii-Wirtembergii codziennie stają przed wyzwaniami związanymi z konwersją lasu. Jesteśmy odpowiedzialni za doradztwo i zarządzanie 11 500 hektarami lasu w Niemczech i Szwajcarii, a ponadto zajmujemy się zrównoważoną gospodarką leśną zorientowaną na minimalizację ryzyka.

Ekonomiczne rozwiązania STIHL

Na udaną konwersję lasów wpływają nie tylko czynniki ekologiczne, ale także ekonomiczne. Urządzenia STIHL przyspieszają konwersję lasów dzięki swojej wydajności – a akumulatory są już nieuniknione w leśnictwie.

Dzięki wydajnym urządzeniom STIHL można w równym stopniu wykonywać przerzedzanie, naturalne i sztuczne odmładzanie lasu.

Odmładzanie naturalne, odmładzanie sztuczne i pielęgnacja młodego drzewostanu

W celu pomyślnej konwersji lasu często przeprowadza się odmładzanie naturalne i sztuczne lub działania w ramach pielęgnacji młodego drzewostanu. Poniżej przedstawiono najważniejsze różnice:

• Naturalne odmładzanie: z nasion starych drzew wyrasta kolejna generacja. Zaletą tej metody jest to, że drzewa z naturalnego odmładzania mają mocne korzenie, są dobrze osadzone w glebie i zdrowo rosną. Ponadto nie ma potrzeby kosztownego sadzenia.
• Sztuczne odmładzanie: Jeśli odmładzanie naturalne nie jest możliwe, stosuje się odmładzanie sztuczne – na przykład wtedy, gdy w pobliżu nie rosną żadne odpowiednie drzewa nasienne do naturalnego odmłodzenia lub gdy występuje nadmierna roślinność konkurencyjna. Wadą jest to, że konwersja lasu poprzez sadzenie lub sianie jest droższa niż odmładzanie naturalne.
• Pielęgnacja młodego drzewostanu: Pielęgnacja młodego drzewostanu obejmuje wszystkie zabiegi aż do rozpoczęcia przerzedzania, mające na celu zapewnienie jakości naturalnej regeneracji i nasadzeń. Jest niezbędna dla zapewnienia stabilności zasobów leśnych. Dzięki pielęgnacji młodego drzewostanu można ponadto kontrolować skład gatunków drzew i dostosowywać go do wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi.

Naturalne odmładzanie, sztuczne odmładzanie lub pielęgnacja młodego drzewostanu: Celem wszystkich trzech działań jest stabilny, silny i szybko rosnący las, który wiąże CO2 dla przyszłych pokoleń – ponieważ aktywna gospodarka leśna to także aktywna ochrona klimatu.